EnneaVisie.nl; Ineke Versteijlen

Informatie

Wat is het enneagram?

Het enneagram is een psychologisch model dat ervan uitgaat dat er negen verschillende persoonlijkheden bestaan, de zogenaamde enneagramtypen. Elk van deze negen typen heeft zijn eigen automatische, in de loop van zijn leven aangeleerde denk-, gevoels- en gedragspatronen. Hoewel je in de meeste typen wel iets van jezelf herkent, treedt er bij ieder van ons één duidelijk op de voorgrond.

Het enneagram onderscheidt zich van andere persoonlijkheidsmodellen doordat het niet alleen laat zien welke uiterlijke gedragspatronen bij elk type horen, maar vooral wat de innerlijke motivatie voor dit gedrag is. Het zijn namelijk deze drijfveren die onze visie op de werkelijkheid bepalen; ze vormen een diepere laag van onze persoonlijkheid. Groei is alleen vanuit dit niveau mogelijk.

Het is een persoonlijkheidssysteem dat verfijnd en complex is, maar tegelijkertijd begrijpelijk en praktisch bruikbaar, niet alleen als typeringsinstrument, maar ook als hulpmiddel bij persoonlijke en professionele ontwikkeling.

Het woord enneagram is afgeleid van het Grieks voor 'negen' - ennea - en 'figuur' - grammos; het betekent dus zoveel als 'negenpuntig figuur'. De negen punten zijn over de omtrek van een cirkel op gelijke afstand van elkaar gezet. Ieder punt representeert één van de negen persoonlijkheidstypen. Om de typen zo neutraal en waardevrij mogelijk aan te duiden, wordt gebruik gemaakt van getallen. Hieraan mag verder geen betekenis verbonden worden in die zin dat een hoger getal niet beter is dan een lager. Hoewel in onze westerse maatschappij sommige kwaliteiten hoger gewaardeerd worden, is het belangrijk te beseffen dat geen enkel persoonlijkheidstype beter is dan het andere. Elk type bezit zijn specifieke sterke en minder sterke kanten.

De pijlen in het enneagram laten zien dat de negen persoonlijkheidstypen geen statische categorieën zijn maar dynamiek in zich hebben: de punten 9-6-3 zijn door een gelijkzijdige driehoek met elkaar verbonden, terwijl een hexagoon de punten 1-4-2-8-5-7 verbindt. Voor ieder type geldt dat hij in een stress-situatie geneigd is zich te bewegen in de richting waar de pijl naartoe wijst. Het punt van ontspanning ligt in tegenovergestelde richting.

Daarnaast wordt ieder type in meer of mindere mate beïnvloed door één of beide 'buren', de zogenaamde 'vleugels'. Zo kan bijvoorbeeld een type Twee een Een- of een Drie-vleugel hebben.

Een 'zuiver' type bestaat dus niet, iedereen is uniek. We delen alleen het feit dat we een basismotivatie hebben. Het enneagram gaat niet over een vastliggend karakter, maar over dat wat ons aanstuurt en motiveert en hoe we ons van daaruit kunnen ontwikkelen.